مقالات

مواد مضر در ماسه و شن

خاك رس که خاصيت مكندگي آب داشته و در حدود ۸ برابر وزن خود آب مي مكد در نتيجه آب ملات را مكيده و آنرا خشك نموده و مانع فعل و انفعالات طبيعي سيمان می گردد ( سنگ شکن ) در نتيجه چسبندگي بين دانه‌ها به خوبي انجام نشده و قطعه پوك مي‌شود و به همین دلیل چنين قطعه‌اي باربري لازم ندارد.ديگر آنكه خاك رس موجود در ملات دور دانه‌هاي شن و ماسه را گرفته و با اینکار مانع تماس آن با سيمان مي‌گردد در بعضي از آئين نامه‌ها وجود ۳% وزني خاك رس در شن و ماسه (  ماسه شور )  را مجاز مي‌داند براي تعيين مقدار خاك رس و ساير ريز دانه‌ها بايد از روش هاي آزمايشگاهي استفاده نمود ولي اگر وسايل آزمايشگاهي در دسترس نبود مي‌توان مقداري از ماسه ( ماسه شور  ) را در يك استوانه آزمايشگاهي مدرج به قطر ۱۰ الي ۱۵ سانتي متر ريخت آنگاه روي آن را تا چند سانتي متر مانده به لبه آب پر می کنیم  بعد با دست در استوانه را مسدود مي نماييم و استوانه را به شدت زیادی  تكان داده و زير و بالا مي‌كنيم ( نوار نقاله )  آنگاه در حدود بيست دقيقه استوانه و محتويات آنرا به حالت سكون قرار مي‌دهيم تا دانه‌هاي درون آن ته نشين شودو آب روي آن ظاهراً زلال بشود و  دانه‌هاي درشت تر بعلت وزن خود زودتر ته نشين شده و دانه‌هاي ريزتر ديرتر ته نشين گرديده و روي دانه‌هاي درشت تر قرار مي‌گيرد آنگاه از نسبت ضخامت دانه‌هاي ريز به كل دانه‌ها در صد ريز دانه معلوم مي‌گردد بديهي است كه اين روش به هيچ وجه دقيق نبوده و خيلي تقريبي است ولي در جايي كه آزمايشگاه و وسايل آن در دسترس نيست براي تخمين مقدماتي مقدار ريز دانه كافي مي‌باشد اگر لوله مدرج آزمايشگاهي در دست نبود مي‌توان از ليوان بلوري كه تقريباً استوانه‌اي استفاده نمود.براي دقت بيشتر و تعيين جنس ريز دانه مي‌توانيم ليوان يا لوله آزمايشگاهي و يا ظرف ديگري را كه آزمايش را درآن انجام شده را  در حرارت حدود ۱۰۰ درجه قرار دهيم تا كليه آب آن تبخير گردد ( سنگ شکن )  اگر لايه نرم روي آن ترك خورد ممكن است كه ريز دانه رسي باشد و اگر از مقدار مجاز بيشتر بود و آزمايشگاه رسي بودن آنرا تائيد كرد يا بايد معدن ماسه ( ماسه شور )  را عوض كنيم و در صورتيكه تعويض معدن ممكن نباشد بايد ماسه را دو يا سه بار بشوئيم تا در صد ريز دانه‌ها به حد مجاز برسد.مواد آلي و مواد خارجي مانند تكه‌هاي چوب،تكه‌هاي ذغال،شاخ و برگ نباتات،جسد مرده حشرات و ماهي‌ها و فضولات حيوانات و غيره كلاً نمي بايد وارد بتون و ملات بشوند زيرا به مرور زمان اين مواد پوسيده و از بين مي روند (سنگ شکن فکی) و جاي آن ها در بتون و ملات خالي مانده موجب پوكي قطعه مي‌شوند مقدار و در صد اين مواد بوسيله روشهاي آزمايشگاهي تعيين مي‌گردد

کلمات کلیدی:

سنگ شکن - سنگ شکن فکی - ماسه شور - نوار نقاله